Nagroda Unii Europejskiej w dziedzinie architektury współczesnej im. Miesa van der Rohe została zainicjowana w 1987 r., a od 2001 r. jest współorganizowana przez Fundację Miesa van der Rohe z Barcelony i Komisję Europejską. To niezwykle prestiżowe wydarzenie, które ma na celu wyłonienie najlepszych, powstałych w całej Europie obiektów – nie tylko budynków, ale także takich realizacji jak parki czy place zabaw – które wyróżnia innowacyjne i twórcze, a równocześnie zgodne ze słynnym hasłem „form follows function” podejście do tworzenia najszerzej pojętej architektury. O miano najlepszej europejskiej realizacji odpowiadającej wyzwaniom naszych czasów ubiegają się obiekty osadzone w kontekście społecznym i powiązanie z ideą zrównoważonego rozwoju.

Konkurs jest o tyle wyjątkowy, że biorące w nim udział realizacje zgłaszane są niezależnie od architektów i inwestorów – to wybór w pełni zewnętrzny, na który sami twórcy jak również finansujący, nie mają wpływu. Nadaje to dodatkową wartość wygranej. Natomiast, jeżeli chodzi o cele samego konkursu, to Fundacja Mies van der Rohe i Komisja Europejska stawiają sobie za zadanie kreowanie lepszej życiowej przestrzeni, wykorzystując możliwość wskazania wybitnych realizacji w dziedzinie architektury i opowiedzenia o nich.” – wyjaśnia Magdalena Maciąg, kuratorka wystawy, pełnomocniczka zarządu OW SARP do spraw programowych ZODIAKu Warszawskiego Pawilonu Architektury.

Rekordowa liczba zgłoszonych obiektów

W tym roku do nagrody zostało nominowanych ponad 500 obiektów z całej Europy, nie tylko krajów Unii. „Tegoroczna edycja Mies van der Rohe Award jest szczególna, ponieważ nie odnosi się tylko do poprzedniego roku i 2022, ale obejmuje także realizacje, które nie zostały nominowane w poprzedniej edycji, gdyż nie odbyła się ona ze względów pandemicznych. Dlatego tych obiektów jest trochę więcej, dzięki czemu mamy dużo więcej materiału, na podstawie którego możemy dyskutować o dobrej, współczesnej, polskiej architekturze” – zaznacza kuratorka wystawy.

W bieżącej edycji Mies van der Rohe Award 2022 polskie realizacje w liczbie aż 25 nominował SARP, Ewa P. Porębska – redaktor naczelna „A-m”, Hubert Trammer – nauczyciel akademicki, krytyk architektury, uczestnik Okrągłego Stołu Nowego Europejskiego Bauhausu oraz Marcin Szczelina –  krytyk architektury i redaktor naczelny magazynu „Architecture Snob”

 Cały proces naboru jest bardzo obiektywny – tłumaczy Magdalena Maciąg – Obiekty do konkursu nominują regionalni eksperci z poszczególnych krajów Europy. W tym roku 41 państw zgłosiło w sumie 532 realizacje. Nominacje regionalne są analizowane przez jury. Z tej puli wybieranych jest następnie 40 obiektów do tzw. short listy. Dalszy proces to wyłonienie finalistów. W tym roku mieliśmy okazję tę piątkę najlepszych realizacji wyłonionych spośród nominowanych ogłosić u nas na wystawie w ZODIAKu Warszawskim Pawilonie Architektury, co jest dla nas, jako jej organizatorów, ogromna nobilitacją i sukcesem.” – dodaje Magdalena Maciąg.

Ogłoszenie finalistów

16 lutego b.r. w ZODIAKu Warszawskim Pawilonie Architektury, również nominowanym do nagrody architektonicznej imienia Miesa van der Rohe 2022, miało miejsce oficjalne ogłoszenie 5 finalistów konkursu. Wyniki obwieścił Witold Naturski, Szef Przedstawicielstwa Komisji Europejskiej, wraz z Ivanem Blasi, koordynatorem Nagrody Unii Europejskiej w konkursie architektury współczesnej EU Mies Award, Marleną Happach – Architekt Miasta Warszawa, Dyrektor Biura Architektury i Planowania Przestrzennego oraz Martą Sękulską-Wrońską – Prezes Oddziału Warszawskiego Stowarzyszenia Architektów Polskich. W gronie pięciu laureatów, spośród których zostanie wyłoniony zwycięski obiekt tegorocznej edycji Mies van der Rohe Award znalazły się :

– Realizacja mieszcząca mieszkania socjalne 85 social housing units in Cornellá de Llobregatw Barcelonie, proj. Peris + Toral arquitectes

– Budynek Frizz23 w Berlinie, proj. Deadline Architekten (Britta Jürgens + Matthew Griffin)

– The Railway Farm w Paryżu, proj. Grand Huit oraz Melanie Drevet Paysagiste

– Gmach Town House – Kingston University w Londynie, proj. Grafton Architects

– Z33 House for Contemporary Art, Design and Architecture w belgijskim Hasselt, proj. Francesca Torzo.

Wyróżniono także dwie realizacje autorstwa młodych, obiecujących talentów w dziedzinie architektury:

– Enrico Fermi School, Turin, proj. BOR bureau

–  La Borda – Cooperative Housing w Barcelona, proj. kolektyw architektoniczny LACOL

W kwietniu 2022 r. siedmioosobowe jury wyłoni zwycięzcę – laureata najważniejszej nagrody architektonicznej w Europie, a 12 maja 2022, w słynnym Pawilonie autorstwa Miesa van der Rohe w Barcelonie odbędzie się uroczysta ceremonia wręczenia nagrody. Wydarzeniu będzie towarzyszył cykl wykładów, debat związanych z otwarciem wystawy z udziałem członków Jury, Laureatów, Finalistów oraz zaproszonych gości

25 nominacji z Polski

W 2022 roku żadna polska realizacja nie zakwalifikowała się do ścisłego finału Mies van der Rohe Award. Jednak wśród nominowanych realizacji znalazło się aż 25 obiektów z Polski, z czego 2 trafiły na prestiżową short listę! Wszystkie można było obejrzeć na towarzyszącej wydarzeniu wystawie, gdzie zaprezentowano nominowane polskie projekty.

 „Wystawa przybliża 25 realizacji z Polski nominowanych w konkursie. Możemy na niej przeanalizować nie tylko proces twórczy i idee przeświecające autorom obiektów zaprezentowane z ich własnej perspektywy. Przedstawiamy też kryteria wyboru i oceny ekspertów nominujących poszczególne prace. Usytuowanie ich w kontekście wcześniejszych polskich realizacji nominowanych do nagrody imienia Miesa van der Rohe, pozwala prześledzić zmiany zachodzące w myśleniu na temat tego czym jest dobra współczesna architektura.” – podkreśla Magdalena Maciąg.

Ogłoszenie finalistów było okazją do spotkania przedstawicieli organizatora konkursu czyli Fundacji Miesa van der Rohe, reprezentantów władz Miasta Stołecznego Warszawy oraz inicjatora ekspozycji – Oddziału Warszawskiego SARP, ekspertów i przedstawicieli mediów z mecenasami, wśród których znalazła się firma Geberit i autorami nominowanych polskich obiektów.

Transmisję z wydarzenia można obejrzeć na kanale You Tube: https://youtu.be/p46aZ881RaA